اتور خان رشتی

امیر هدایت الله گیلانی موسوم به گیلانشاه که به اتور خان یا اتول خان رشتی هم معروف است ، حاکم مقتدر ، ثروتمند و مستقل گیلان در اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه بود

او را به سبب قدرت فراوان ، ثروت زیاد ، و نفوذ بی نظیرش در گیلان ، گیلانشاه میگفتند

گیلانشاه مردی بسیار با هوش و کاردان بود که توانست در دوران پر تلاطم کشمکش های زندیه و قاجاریه بر سر میراث نادر شاه افشار ، گیلان را از بسیاری از گزند ها و آسیب های انتقال قدرت بدور نگهدارد .

او بیست و هشت سال با قدرت تمام در گیلان و بخشی از طبرستان حکمروایی کرد .

او فرزند آقا جمال فومنی -معروف به حاجی جمال -حکمران گیلان در عهد زندیه بود

پدر بزرگش نیز بنام آقا کمال فومنی از مالکان بزرگ گیلان بود که در عهد شاه سلطان حسین صفوی به حکومت رشت منصوب شده بود

این آقای اتور خان رشتی پس از بدست گرفتن قدرت ، انتقام سختی از خاندان شفتی که هم پدر و هم پدر بزرگ او را کشته بودند گرفت و همه اولاد ذکور این خاندان را از دم شمشیر گذراند و فقط یک کودک خردسال را باقی گذاشت

این آقای گیلانشاه با آنهمه قدرت و ثروت و کبکبه و دبدبه اش سرانجام در درگیری با نیروهای آغا محمد خان قاجار کشته شد

اما اینکه چرا به گیلانشاه ، اتور خان یا اتول خان رشتی میگویند ؟

در دوران حکومت کریم خان زند که حکومت گیلان و طبرستان در دست امیر هدایت الله خان رشتی بود ، خان خیوه که گویا با شورش داخلی روبرو شده بود از قلمروی حکمرانی اش گریخت و بسال ۱۱۸۶ هجری قمری به گیلانشاه پناهنده شد

در مدتی که خان خیوه در رشت اقامت داشت هر وقت هدایت الله خان به مجلسی وارد میشد خان خیوه از جایش بر میخاست و ادای احترام میکرد

چون خان خیوه هیچ زبانی غیر از زبان ترکی نمیدانست هدایت الله خان به او میگفت : اتور خان ! یعنی بنشین خان !

این موضوع توجه مردم را جلب کرد بطوری که پس از چندی به هدایت الله خان میگفتند اتور خان !

خیوه کجاست؟

خیوه شهری است که اکنون حدود نیم میلیون جمعیت دارد و در استان خوارزم ازبکستان واقع است

این شهر حدود هزار کیلومتر با تاشکند و ششصد کیلومتر با بخارا فاصله دارد

زمانی خیوه تا پیش از چیرگی روس ها ، مرکز سرزمین خوارزم و محل فرمانروایی خانان خیوه بود که باستان شناسان پیشینه آنرا سده ششم میلادی میدانند

See insights and ads

Boost post

19

4

2